Bij een 'sit-on-top' kajak zitten peddelaars op een open dek met kuiltjes boven het wateroppervlak. Dit type kajak wordt doorgaans gebruikt voor activiteiten buiten wildwater, omdat de meeste mensen het moeilijk vinden om in de kajak te blijven zitten. Bovendien voorkomt het dat de kajak omslaat, waardoor de gebruiker rechtop kan blijven staan ​​als hij toch omslaat. 'Sit-on-top' kajakken heeft een aantal voordelen, zoals het 'drogen van het luik', een compartiment dat meestal over de hele lengte van de kajak loopt en dat, naast extra drijfvermogen, ook ruimte biedt voor het opbergen van diverse uitrusting. 'Sit-on-top' kajakken hebben vaak 'doorlopende gaten' waardoor al het water dat de boot binnenkomt, via het dek kan weglopen en opdrogen. Een 'cockpit' of 'spatzeil' zorgt voor een waterdichte afsluiting in het midden. Er zijn verschillende 'cockpit'-kajaks die de gebruiker over het algemeen meer controle over de boot geven, omdat ze tegen de wanden kunnen afzetten om de manoeuvre te voltooien. Een veelvoorkomende variant van kajaks met een cockpit zijn 'cruiseboten', meestal zeer korte kajaks waarmee de gebruiker trucs en manoeuvres kan uitvoeren. 'Opblaaskajaks' zijn een hybride van de eerste twee configuraties. Deze boten hebben een open dek, maar de peddelaars zitten onder het dek. Deze boten zijn vaak instabieler vanwege hun hogere positie in het water. Ze worden vaak in een commerciële omgeving gebruikt en worden vaak liefkozend 'Duckies' genoemd. De 'tandemkajak' contrasteert met het kenmerkende ontwerp van de meeste kajaks, die zijn ontworpen voor meerdere peddelaars. Tandemkajaks kunnen door twee of zelfs drie peddelaars worden gebruikt.