1891 елда Америкалы Джеймс Нейсмит баскетболны уйлап тапкан. Ул вакытта Массачусетс штатының Спрингфилд шәһәрендәге YMCA Халыкара Тренировка Мәктәбендә укыткан. Бу төбәктә шабдалы күп булганлыктан, балалар тупны шабдалы кәрҗиненә ыргыту уенын уйнарга яраталар. Бу аның футбол һәм хоккей кебек башка туп уеннарының үзенчәлекләренә нигезләнеп баскетбол уеннарын үстерүгә кызыксынуын уяткан.

Башта баскетбол уены чагыштырмача гади иде, мәйданның зурлыгына яки катнашучылар санына чикләүләр юк иде. Уенчылар ике тигез зурлыктагы командага бүленә, алар мәйданның ике ягында торалар. Хөкемдар тупны мәйданның уртасына ыргыткач, ике команданың да уенчылары мәйданга йөгереп керәләр, аны тотып алырга һәм көндәшнең кәрҗиненә ташларга тырышалар. Шабдалы кәрҗиннең төбе булганлыктан, туп сугылганнан соң кәрҗиндә кала, һәм кешеләргә тупны алу өчен махсус баскычтан менәргә кирәк.

Башта баскетбол уены чагыштырмача гади иде, мәйданның зурлыгына яки катнашучылар санына чикләүләр юк иде. Уенчылар мәйданның ике ягында торган ике тигез зурлыктагы командага бүленәләр. Хөкемдар тупны мәйданның уртасына ыргыткач, ике команданың да уенчылары мәйданга йөгереп керәләр, аны тотып алырга һәм көндәшнең кәрҗиненә ташларга тырышалар. Шабдалы кәрҗиненең төбе булганлыктан, туп бәрелгәннән соң кәрҗиндә кала, һәм кешеләр тупны алу өчен махсус баскычтан менәргә тиеш. Моннан тыш, Нейсмит туп белән йөгерүне, кешеләрне тотуны, кешеләрне этәрүне, кешеләрне абындыруны, кешеләргә бәрелүне һ.б. тыючы барлыгы 13 пункттан торган камил булмаган ярыш кагыйдәсен уйлап тапты. Бу баскетбол уеныннан ләззәт алуны сизелерлек арттырды һәм уенда катнашу өчен күбрәк кешене җәлеп итте, нәтиҗәдә баскетбол Америка Кушма Штатлары буенча тиз таралуга китерде.