1891-nji ýylda amerikanly Jeýms Neýsmit basketboly oýlap tapdy. Ol şol wagt Massaçusets ştatynyň Springfild şäherindäki YMCA Halkara Okuw Mekdebinde mugallymçylyk edýärdi. Bu ýer şeftalilere baý bolany üçin, bu ýerdäki çagalar topy şeftali sebedine zyňmak oýnuny oýnamagy gowy görýärler. Bu bolsa onuň futbol we hokkeý ýaly beýleki top oýunlarynyň aýratynlyklaryna esaslanyp basketbol oýunlaryny ösdürmäge bolan gyzyklanmasyny döretdi.

Ilki başda basketbol oýny deňeşdirme boýunça ýönekeýdi, meýdançanyň ululygyna ýa-da gatnaşýan adamlaryň sanyna çäklendirme ýokdy. Oýunçylar meýdançanyň garşy taraplarynda duran iki deň ululykdaky topara bölünýär. Emin topy meýdançanyň merkezine zyňanda, iki toparyň hem oýunçylary ony tutmak we garşydaşynyň sebedine zyňmak üçin meýdança ylgaýarlar. Şeftali sebediniň aşagy bolany üçin, top urlandan soň sebediň içinde galýar we adamlar topy aýyrmak üçin ýörite basgançakdan çykmaly bolýarlar.

Ilki başda basketbol oýny deňeşdirme boýunça ýönekeýdi, meýdançanyň ululygyna ýa-da gatnaşýan adamlaryň sanyna hiç hili çäklendirme ýokdy. Oýunçylar meýdançanyň garşy taraplarynda duran iki deň ululykdaky topara bölünýär. Emin topy meýdançanyň merkezine zyňanda, iki toparyň hem oýunçylary ony tutmak we garşydaşynyň sebedine zyňmak üçin meýdança girýärler. Şeftali sebediniň aşagy bolany üçin, top urlandan soň sebediň içinde galýar we adamlar topy aýyrmak üçin ýörite basgançakdan çykmaly. Mundan başga-da, Neýsmit top bilen ylgamagy, adamlary saklamagy, iteklemegi, adamlary büdräp urmagy, adamlary urmagy we ş.m. gadagan edýän jemi 13 maddadan ybarat kämil bolmadyk bäsleşik düzgünini işläp düzdi. Bu basketbol oýnunyň lezzetini ep-esli artdyrdy we oýna gatnaşmaga has köp adamy çekdi, netijede basketbol ABŞ-da çalt ýaýrady.